Gichin Funakoshi werd in 1868 geboren op het eiland Okinawa. Aan het begin van deze eeuw gold een wapenverbod voor het eiland, waardoor de krijgskunsten een extra impuls kregen. De twee vechtsporten die de basis vormden voor het latere Karate waren "Okinawa Te" en "China Te". Gichin Funakoshi was de eerste beoefenaar der krijgskunsten die het begrip "Lege Hand" introduceerde en daarmee de basis legde voor het huidige (moderne) Karate. Duizenden jaren daarvoor ontwikkelde het Karate zich via de Indische priester Bodhidharma (in het Japans bekend onder de naam Darumadaishi).
Bodhidharma was een boeddhistische monnik en ontwikkelde de Shao-Lin-SSU-methode. Deze methode vormde de basis voor veel latere krijgskunsten waaronder het eerder genoemde Karate, maar ook het Chinese Shaolin Kung Fu en het Japanse Shorinji. Aangezien de ontwikkeling van het Karate niet in schriftelijke bronnen is vastgelegd is het onmogelijk de precieze ontwikkeling te beschrijven.

Karate, een Europese vechtsport?

Welk land vormt de bakermat van het Karate, India of China? Deze vraag zal altijd onbeantwoord blijven. Wat we wel weten is dat in India al zo'n 3000 jaar geleden een systeem bestond dat veel gelijkenis vertoonde met het huidige Karate. In India hebben archeologen tekeningen en inscripties ontdekt die eenduidig in de richting van India wijzen. Andere bronnen wijzen echter op een ontwikkeling in Europa (Griekenland) via India naar China en Japan. Opgravingen in Griekenland brachten een primitieve vechtkunst aan het licht die veel gelijkenis met Karate vertoont, het zogenaamde Pankration. En misschien vonden beide ontwikkelingen wel los van elkaar plaats en zijn er meerdere oorsprongsgebieden. In alle tijden en in alle delen van de wereld bestonden er namelijk vechtsporten waarbij de tegenstanders elkaar met de blote vuisten te lijf gingen. De gelijkenis tussen deze verschillende vechtsporten was zo groot, dat de exacte oorsprong wellicht nooit te achterhalen valt. Een ding is wel zeker, Karate komt niet uit Japan!

Gichin Funakoshi

De man die inmiddels wereldwijd als oprichter van het moderne Karate wordt erkend, bouwde dus voort op een traditie die niet zuiver Japans was. Funakoshi kwam pas op z'n 55ste naar Japan. Aanleiding van zijn bezoek was een seminar over de "opvoeding van het lichaam" die werd gegeven door de beroemde grondlegger van het Judo, Jigoro Kano. Kano was ervan op de hoogte dat Funakoshi in Okinawa een kata-uitvoering had gegeven voor de toenmalige kroonprins van Japan (de vader van de huidige Japanse keizer). Na het seminar hielden Kano en Funakoshi contact met elkaar en Funakoshi besloot in Japan te blijven. De ontwikkeling van zijn vechtstijl is dan ook duidelijk door de budo grootmeester Kano geïnspireerd.
Vanaf dat moment kwam bijvoorbeeld veel meer nadruk te liggen op alle spirituele aspecten en niet zuiver op het lichamelijke. In de 20-ger jaren waren de vechtsporten in Japan razend populair. Jigoro Kano had Jiu Jitsu op een zeer wetenschappelijke wijze omgevormd tot het moderne Judo. Deze aanpak sprak Funakoshi zeer aan. Op vergelijkbare wijze ging hij verder met de ontwikkeling van zijn Karate. Karate was een weg (Do) waarlangs het karakter werd gevormd. Funakoshi beschreef het als volgt: "Zoals het gladde oppervlak van een spiegel alles weerspiegeld en een stil dal ieder geluid weerkaatst, zo moet een Karateka zichzelf bevrijden van hebzucht en egoïsme om in alles wat het op zijn levenspad ontmoet zo overwogen mogelijk te kunnen handelen. Dat wordt in het Karate verstaan onder 'leeg'.".

De grafsteen

In het jaar dat Funakoshi overleed (1957) werd Karate door het Japanse Ministerie van Opvoeding officieel erkend. Vandaag de dag herinnert een grafsteen in Kamakura aan deze man uit Okinawa. Kamakura geldt al eeuwen als het centrum van het Zen-boeddhisme. Vooral de Enkakuji-tempel (die buiten de stad gelegen is) en het meer dan levensgrote Boeddha-beeld maakten de stad Kamakura wereldberoemd. In deze Enkakuji-tempel bevindt zich de grafsteen van Funakoshi. Dit laatste is zelfs bij Japanse Karateka's vrij onbekend. De Enkakuji-tempel is opgericht in 1282 en een beroemd bedevaartsoord bij voor boeddhisten omdat hier een relikwie ligt dat volgens de overlevering een tand van Boeddha zou zijn. Het relikwie ligt in een deel van de tempel, de zogenaamde Shariden, dat hoog boven het centrale tempelcomplex uitsteekt.
Tussen de dichte begroeiing is het kleine gebouwtje met de grafsteen uiteindelijk te vinden. Bij het naderen van de steen zal iedere ware Karateliefhebber, en daar ben ik van overtuigd, zijn hart sneller slaan. Funakoshi werd 88 jaar oud en steeds weer spookt zijn filosofische vraag door mijn hoofd: "De weg..., wie is in staat om hem op de juiste manier te bewandelen?".